Διεθνή

Θα είναι και αύριο «η καλύτερη χώρα στον κόσμο»;

EF1635926A6F510F00AFBBFC700324A9.jpg

«Αυτή είναι η καλύτερη χώρα στον κόσμο», είχε πει για τη Βρετανία ο φιλόσοφος Isaiah Berlin πριν από 30 χρόνια περίπου, άποψη που εξακολουθούν να συμμερίζονται πολλοί από εμάς που έχουν γίνει ευπρόσδεκτοι εδώ.

«Αυτή είναι η καλύτερη χώρα στον κόσμο», είχε πει για τη Βρετανία ο φιλόσοφος Isaiah Berlin πριν από 30 χρόνια περίπου, άποψη που εξακολουθούν να συμμερίζονται πολλοί από εμάς που έχουν γίνει ευπρόσδεκτοι εδώ.

Ωστόσο, ο φιλελεύθερος πολιτισμός και η ανοχή, κεντρικές αξίες για τον Berlin, βρίσκονται όλο και περισσότερο υπό απειλή καθώς η ημερομηνία του δημοψηφίσματος για την παραμονή στην ΕΕ πλησιάζει.

Όταν ο πρωθυπουργός David Cameron ανακοίνωσε το δημοψήφισμα για να κατευνάσει την ευρωσκεπτικιστική πτέρυγα του κόμματος των Συντηρητικών και να μειώσει την ανάπτυξη του αντιευρωπαϊκού κόμματος Ανεξαρτησίας του Ηνωμένου Βασιλείου (UKIP), θεωρούσε ότι μια απλή ανάλυση κόστους -οφέλους των οικονομικών κινδύνων της εξόδου από την ΕΕ θα ήταν αρκετή για να πείσει την πλειοψηφία. Οι εξελίξεις δείχνουν ότι η εκτίμησή του ήταν υπερβολικά αισιόδοξη.

Η πρώτη εξέλιξη ήταν ότι η εκστρατεία υπέρ της Εξόδου προσέλκυσε λαϊκιστές πολιτικούς, με ισχυρή απήχηση στο εκλογικό σώμα, και συχνά χωρίς κανέναν ενδοιασμό χρήσης «πολιτικής μετα-αλήθειας» (δυστυχώς, το είδος ευδοκιμεί και εδώ). Η εκστρατεία για την Παραμονή, από την άλλη πλευρά, επικεντρώθηκε στις αρνητικές πλευρές του Brexit, χωρίς να προσφέρει ένα θετικό όραμα για την Ευρώπη (πράγμα όχι και τόσο αναπάντεχο αν αναλογιστούμε ότι ο πρωθυπουργός είναι της τάσης του «ένα πόδι μέσα και ένα έξω» από την ΕΕ, ενώ ο αρχηγός της αντιπολίτευσης Jeremy Corbynεπί χρόνια ψήφιζε κατά των ευρωπαϊκών συνθηκών).

Η δεύτερη εξέλιξη ήταν ότι η εκστρατεία υπέρ της Εξόδου κατάφερε με επιτυχία να εξουδετερώσει την οικονομική πλευρά της συζήτησης με ένα καταιγισμό από ανακριβή στοιχεία για το κόστος της ένταξης στην ΕΕ, και όχι για τα οικονομικά οφέλη, τα οποία είναι πιο δύσκολο να ποσοτικοποιηθούν.

Σε αυτό, φαίνεται να έχουν αντιγράψει επιτυχώς το εγχειρίδιο των αρνητών της κλιματικής αλλαγής για το πώς σπέρνουμε την αμφιβολία στο μυαλό του μέσου πολίτη, επαναλαμβάνοντας ανακριβή στοιχεία για να υπομονεύσουμε τα πορίσματα των επιστημονικών μελετών(δεν αποτελεί καμία έκπληξη, ότι μια πρόσφατη δημοσκόπηση δείχνει ότι μεταξύ των υποστηρικτών της Εξόδου το 68% πιστεύουν ότι τα μέσα ενημέρωσης υπερβάλλουν την έκταση της επιστημονικής συναίνεσης σχετικά με την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή).

Η τρίτη εξέλιξη ήταν ότι η εκστρατεία υπέρ της Εξόδου κατάφερε να κάνει την μετανάστευση το κεντρικό θέμα της δημόσιας συζήτησης, επωφελούμενη της ανασφάλειας ενός σημαντικού μέρους του πληθυσμού. Ένας πρώην πολιτικός των Συντηρητικών, γνωστός για την αντι-ευρωπαϊκή του κλίση, πρόσφατα θριαμβολογούσε ότι επιτέλους το μεταναστευτικό, θέμα ταμπού από την δεκαετία του 1960, μπορεί να συζητείται ελεύθερα. Αντί όμως για μια σοβαρή συζήτηση του θέματος, καλλιεργήθηκε ένας παροξυσμός ξενοφοβίας που φέρει τους αλλοδαπούς να κατακλύζουν τη χώρα, αφαιρώντας θέσεις εργασίας και στέγασης από τους Βρετανούς πολίτες και φράζοντας το Εθνικό Σύστημα Υγείας. Δεν έχει καμία σημασία ότι όλες οι επιστημονικές αναλύσεις δείχνουν ότι οι μετανάστες συνεισφέρουν θετικά στην οικονομία του Ηνωμένου Βασιλείου και ότι το 35% των γιατρών τους και το 22% των νοσηλευτών του ΕΣΥ έρχονται από άλλες χώρες.

Σε μια πρόσφατη τηλεοπτική συζήτηση, μια γυναίκα πολίτης της ΕΕ και κάτοικος Ηνωμένου Βασιλείου τα τελευταία 20 χρόνια, δήλωσε τρομοκρατημένη από την αύξηση του ξενοφοβικού αισθήματος, που αρχίζει να θυμίζει καταστάσεις προπολεμικής Ευρώπης. Σε αυτό το πλαίσιο φανατισμού και πόλωσης, η δολοφονία της Jo Cox, βουλευτή των Εργατικών και υπέρμαχο των προσφύγων είναι συγκλονιστική, αλλά δυστυχώς όχι αναπάντεχη. Ίσως ο θάνατός της να γίνει ο καταλύτης για την αποκατάσταση της συναίνεσης, της ευπρέπειας και του πολιτισμού κατά της βαρβαρότητας.

Σε λίγο θα γνωρίζουμε εάν η ανεκτική και ανοιχτή κοινωνία του Isaiah Berlin έχει διαβρωθεί ανεπανόρθωτα ή όχι.

* Ο Χρόνης Τζεδάκης κατέχει την έδρα της Φυσικής Γεωγραφίας στο University College του Λονδίνου

Comments

Δημοφιλέστερα

To Top