Διεθνή

Πολλά υποσχόμενες ιδέες που θα έφερναν κοσμογονία στις μεταφορές

diafora1.jpg

Με κάθε μυθιστόρημα του Ιουλίου Βερν, με κάθε ταινία του Τζέιμς Μποντ, με κάθε Έκθεση Τεχνολογίας και Μεταφορών αναδεικνυόταν ακόμα ένας νέος τρόπος για να μετακινούμαστε και να ταξιδεύουμε.

Το μέλλον μας θύμιζε όλο και περισσότερο ταινία επιστημονικής φαντασίας με ιδέες πολλά υποσχόμενες που θα έφερναν… επανάσταση: κυλιόμενοι διάδρομοι που θα μας απάλλασσαν από το «βραχνά» του βαδίσματος αφού θα κυλούσαν κι εμείς θα μετακινούμασταν όντας ακίνητοι πάνω τους.

Αυτοκίνητα του ενός ατόμου, μικρά, βολικά και εργονομικά σχεδιασμένα-αντίδοτο στη μάστιγα του μεγάλου μεγέθους οχημάτων. Μέχρι και σακίδια πλάτης με εκτοξευτήρες που θα επέτρεπαν στον άνθρωπο να πετύχει το ακατόρθωτο: να πετάξει.

Σήμερα κάποιες από τις ιδέες αυτές έχουν υλοποιηθεί και υφίστανται αλλά δεν έχουν την ευρεία αποδοχή που είχαν ελπίσει ή φανταστεί οι εμπνευστές τους. Το γιατί αυτές οι «καινοτομίες» των μεταφορών «φρέναραν» και δεν έφεραν ποτέ την επανάσταση που υπόσχονταν κάποιες φορές είναι προφανές κι άλλες όχι.

«Πιστεύω πως μας έλκουν πολιτισμικά η τεχνολογικά προϊόντα που αποπνέουν αισιοδοξία, ωστόσο στις προβλέψεις μας δεν είμαστε ιδιαίτερα επιτυχημένοι», εξηγεί στο BBC ο Jim Moore, διευθυντής του προγράμματος Transportation Engineering Program στο Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνια.

Όπως αναφέρει, κάθε τεχνολογία που βασίζεται σε νέα δεδομένα για τις υποδομές της, ιδιαίτερα γι’ αυτές, είναι ρίσκο. Απαιτεί μεγάλες αλλαγές και επενδύσεις και έχει πολύ αργή διείσδυση στην αγορά. Αυτός είναι ο λόγος που το monorail, το μονοτρένο, για παράδειγμα, παρά τα πλεονεκτήματά του σε σχέση με τον παραδοσιακό σιδηρόδρομο, περιορίστηκε σε θεματικά πάρκα και… επεισόδια των Simpsons.

«Στις κρατικές Αρχές δεν αρέσει να αποδεικνύεται πως κάνουν λάθος, ειδικά με περίτρανο δημόσιο τρόπο κι έτσι να είναι ευάλωτες σε κριτική από πολλά μέτωπα», προσθέτει ο Moore. Κι έτσι, παρότι έχουμε δει εξαιρέσεις όπως το Concorde και τα λεγόμενα bullet trains, η τεχνολογία στον τομέα των μεταφορών δείχνει πως είναι πιο δύσκολο να απογειωθεί.

Μερικά τέτοια παραδείγματα, ιδεών που ήταν μεγάλες και τρανές αλλά έμελλε να προσγειωθούν απότομα, είναι τα παρακάτω.

Monorail

diafora7.jpg

Τότε: Η ιδέα ενός τρένου που θα κινείτο σε μια και μοναδική ανυψωμένη ράγα υπήρχε από το… 1800 και το 1956 στο Χιούστον του Τέξας έγινε η πρώτη δοκιμαστική διαδρομή του μονοτρένου στις ΗΠΑ. Τα κάπως απόκοσμα και σίγουρα αλλόκοτα υπερυψωμένα βαγόνια του έκαναν την εμφάνισή τους σε διάφορα μέρη του κόσμου, όπως η Ιαπωνία, αλλά με την αλλαγή του αιώνα και την άνοδο της αυτοκίνησης το μονοτρένο εγκαταλείφθηκε.

diafora2.jpg

Σήμερα: Μονοτρένα απαντώνται σήμερα συνήθως σε αεροδρόμια και θεματικά πάρκα, όπως η Disney World στη Φλόριντα που με ένα τέτοιο μεταφέρει τους λάτρεις του Μίκι από το πάρκινγκ στο πάρκο. Έχει μάλιστα και μια γραμμή που μεταφέρει τους επισκέπτες απευθείας στο λόμπι ξενοδοχείου.

Είναι κρίμα που τα monorail δεν βρήκαν την απήχηση που αναμενόταν τη δεκαετία του ’50. Είναι φιλικά προς το περιβάλλον, δεν είναι θορυβώδη και έχουν πολύ καλές επιδόσεις στον τομέα της ασφάλειας. Εξαίρεση αποτελούν κάποιες πόλεις, όπως το Σιάτλ.