Κι όμως, ο Ντόναλντ Τραμπ συνεχίζει να παίζει με την ιδέα της τρίτης θητείας. Όταν ρωτήθηκε πρόσφατα, απάντησε χαμογελώντας: «Θα μου άρεσε πολύ». Και συμπλήρωσε: «Έχω τα καλύτερα ποσοστά που είχα ποτέ». Μόνο που τα δεδομένα δείχνουν κάτι άλλο – η δημοτικότητά του παραμένει σταθερά κάτω από 50%.
Στο πλευρό του, ο Στιβ Μπάνον –ο αιώνιος ιδεολογικός του πυρήνας– επιμένει πως «υπάρχει σχέδιο» για να μείνει ο Τραμπ στην εξουσία μέχρι το 2028. Δεν λέει πώς, δεν χρειάζεται άλλωστε. Το μήνυμα αρκεί: ο «Τραμπισμός» δεν σταματά στην κάλπη, μετατρέπεται σε πολιτική πίεση πάνω στην ίδια τη δημοκρατία.
Οι θεσμοί απέναντι στο ένστικτο
Η 22η Τροπολογία είναι απόλυτη. Κανείς δεν μπορεί να εκλεγεί πρόεδρος περισσότερες από δύο φορές. Ούτε ο Τραμπ, ούτε κανείς. Ούτε ως αντιπρόεδρος μπορεί να επιστρέψει, γιατί το απαγορεύει η 12η Τροπολογία.
Η ιδέα θυμίζει περισσότερο το ρωσικό μοντέλο Πούτιν-Μεντβέντεφ παρά αμερικανική πολιτική σκηνή. Για να αλλάξει το Σύνταγμα, χρειάζεται η έγκριση των τριών τετάρτων των πολιτειών – κάτι αδιανόητο με το σημερινό πολιτικό κλίμα των ΗΠΑ.
Κι όμως, ο Τραμπ δείχνει να το απολαμβάνει. Φορά καπέλα με το «2028», αφήνει υπονοούμενα, παίζει με την ιδέα. Όταν δημοσιογράφος τον ρώτησε αν αποκλείει τρίτη θητεία, απάντησε με εκείνο το γνώριμο χαμόγελο: «Δεν την αποκλείω… εσείς τι λέτε;».
Το σύνδρομο του «lame duck»
Ο Τραμπ ξέρει ότι κάθε πρόεδρος στο τέλος της δεύτερης θητείας του κινδυνεύει να γίνει «lame duck» – ένας ηγέτης χωρίς πολιτική πυγμή. Οι Ρεπουμπλικανοί ήδη κοιτούν τη «μετά Τραμπ» εποχή και εκείνος το αισθάνεται. Η ρητορική της τρίτης θητείας είναι η άμυνά του απέναντι στη λήθη ή στο αναπόφευκτο της αλλαγής που ο χρόνος φέρνει για όλους ανεξαρτήτως μεγέθους και ισχύος.
Με κάθε υπαινιγμό, προκαλεί τους αντιπάλους του και σφυγμομετρεί τη βάση του. Κρατά τον εαυτό του στο επίκεντρο. Όσο μιλούν για την τρίτη θητεία, κανείς δεν μιλά για τη διαδοχή. Αυτό, για τον Τραμπ, είναι ήδη νίκη.
Η ψυχολογία της εξουσίας
Η επιμονή του Τραμπ δεν είναι θεσμικό σχέδιο – είναι πολιτικό ένστικτο. Είναι το ίδιο που τον έκανε να αμφισβητήσει την ήττα του το 2020: το ένστικτο του επιζώντα. Ο Στιβ Μπάνον, εκτός θεσμικού ρόλου πλέον, συνεχίζει να διακινεί την ιδέα ότι «ο Τραμπ θα είναι πρόεδρος και το 2028». Είναι προπαγάνδα, αλλά λειτουργεί. Δημιουργεί αίσθηση αναπόφευκτου.
