Ο Ντόναλντ Τραμπ και το στενό επιτελείο του αιφνιδίασαν το παγκόσμιο σύστημα. Διεθνείς οργανισμοί, αλλά και όλες οι κυβερνήσεις, ακόμα και των χωρών των πιο πιστών συμμάχων των ΗΠΑ, «πιάστηκαν στον ύπνο», όπως ακριβώς, -αυτός στην κυριολεξία όμως-, και ο ίδιος ο πρόεδρος της Βενεζουέλας. Παρότι ο Τραμπ είχε επανειλημμένα προϊδεάσει τους πάντες για τις προθέσεις του, έχοντας προειδοποιήσει ακόμα και τον ίδιο τον Μαδούρο. Μετά την αρχική ψυχρολουσία πάντως, ακολούθησαν «κύματα» αντιδράσεων, διαφορετικά κατά περίπτωση, ανάλογα με τον στρατηγικό προσανατολισμό της κάθε χώρας.
US officials release more images of Maduro following his capture from Venezuela. pic.twitter.com/tXey1tXwNS
— Hamdah Salhut (@hamdahsalhut) January 4, 2026
Πώς αντέδρασε η ΕΕ
Ο αιφνιδιασμός και η θολή αρχική εικόνα των εξελίξεων στη Βενεζουέλα, όπως και της τύχης του ζεύγους Μαδούρο, προκάλεσε ευλόγως «παγωμάρα» στις Βρυξέλλες και άλλες μεγάλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Η ανάγκη ισορροπίας ανάμεσα στο ότι οι ΗΠΑ αποτελούν τον κυριότερο στρατηγικό σύμμαχο της Ευρώπης, κεντρικό πυλώνα του ΝΑΤΟ και στο ότι συγχρόνως η επιχείρηση που ξεδίπλωσαν βρισκόταν εκτός του πλαισίου του Διεθνούς Δικαίου, αποδείχθηκε δύσκολη εξίσωση.
Οι περισσότεροι Ευρωπαίοι ηγέτες ανέμεναν -και σωστά- κάποιες ώρες, για την προαναγγελθείσα από νωρίς συνέντευξη τύπου του Τραμπ, ώστε να έχουν μια σαφέστερη εικόνα των γεγονότων και των περαιτέρω αμερικανικών προθέσεων. Υπενθυμίζεται πως μέχρι αργά το βράδυ δεν υπήρξε καμία πληροφορία περί ενημέρωσης των νατοϊκών συμμάχων πριν την αμερικανική επιχείρηση, αλλά ούτε και περί επικοινωνίας του Τραμπ με κάποιους Ευρωπαίους ηγέτες μετά από αυτήν.
Μετά από ανακοινώσεις υπουργείων Εξωτερικών διαφόρων χωρών, την αφωνία των ηγετών έσπασε ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ. Ξεκαθάρισε ότι η Βρετανία δεν ενεπλάκη στην αμερικανική επίθεση και ότι θέλει να μιλήσει με τον Τραμπ για να λάβει γνώση όσων συνέβησαν. Ενώ τάχθηκε υπέρ της τήρησης από όλους του Διεθνούς Δικαίου.
Ακολούθησαν συντονισμένες τοποθετήσεις με αναρτήσεις στο «Χ» των επικεφαλής των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων. Η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν ανέφερε ότι η ΕΕ στέκεται στο πλευρό του λαού της Βενεζουέλας και υποστηρίζει μια ειρηνική και δημοκρατική μετάβαση, καθώς και ότι οποιαδήποτε λύση πρέπει να σέβεται το Διεθνές Δίκαιο και τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Πανομοιότυπη η δήλωση του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα. Η πρόεδρος του Ευρωκοινοβουλίου Μέτσολα έδωσε έμφαση στο ότι η ΕΕ δεν αναγνώρισε ποτέ την επανεκλογή Μαδούρο. Επίσης, η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας ζήτησε αυτοσυγκράτηση και σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου στη Βενεζουέλα, ενώ είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο.
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες
Μετά τη συνέντευξη Τραμπ, βγήκαν στο προσκήνιο και άλλοι Ευρωπαίοι ηγέτες πλέον, ξεκαθαρίζοντας το τοπίο, όσον αφορά τις χώρες τους τουλάχιστον. Άπαντες ξεκίνησαν τα σχόλια τους, χαρακτηρίζοντας άκρως θετική εξέλιξη την ανατροπή του καθεστώτος Μαδούρο, ενώ ζήτησαν να διασφαλιστεί η ειρηνική μετάβαση στη νέα δημοκρατική πραγματικότητα στη Βενεζουέλα. Υπήρξαν όμως και αισθητές διαφοροποιήσεις μεταξύ τους.
Πρώτος χρονικά, ο Γάλλος πρόεδρος Εμμανουέλ Μακρόν ζήτησε ειρηνική και δημοκρατική μετάβαση στην επόμενη μέρα της χώρας, με πλήρη σεβασμό στη λαϊκή βούληση. Και ευχήθηκε ο εκλεγείς το 2024, Ενμούντο Γκονσάλες Ουρουτία, να την διασφαλίσει γρήγορα και ομαλά.
Νωρίτερα πάντως, ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών Ζαν-Νοέλ Μπαρό, σε εντελώς άλλο κλίμα, είχε δηλώσει στο Χ, πως «η στρατιωτική επιχείρηση που οδήγησε στη σύλληψη του Μαδούρο παραβιάζει την αρχή της μη καταφυγής στη βία, η οποία αποτελεί θεμέλιο του Διεθνούς Δικαίου. Η Γαλλία επαναλαμβάνει ότι καμία βιώσιμη πολιτική λύση δεν μπορεί να επιβληθεί έξωθεν».
