Ο 66χρονος Ιταλός ορειβάτης και ορθοπεδικός χειρουργός Νίκολα Ιβάλντο δεν είχε εμφανιστεί στη δουλειά του ένα πρωινό Δευτέρας και αμέσως σήμανε συναγερμός.
Ο Ιβάλντο είχε φύγει μόνος του για ανάβαση ένα Κυριακάτικο πρωινό του Σεπτεμβρίου του 2024, χωρίς να ενημερώσει φίλους ή συγγενείς για τον προορισμό του. Το μοναδικό στοιχείο που είχαν στα χέρια τους οι διασώστες ήταν το αυτοκίνητό του, το οποίο εντοπίστηκε στο χωριό Castello di Pontechianale, στην κοιλάδα Βαραΐτα.
Ένα τεράστιο πεδίο αναζήτησης
Με βάση το τελευταίο σήμα του κινητού του τηλεφώνου, οι ομάδες διάσωσης εκτίμησαν ότι ο έμπειρος ορειβάτης πιθανότατα κατευθύνθηκε προς μία από τις δύο πιο εμβληματικές κορυφές των Κοτιανών Άλπεων: Το Μονβίζο, ύψους 3.841 μέτρων, ή το γειτονικό Βισολότο.
Και οι δύο, όμως, διαθέτουν δεκάδες διαδρομές, από διαφορετικές πλευρές, μέσα σε ένα τοπίο γεμάτο χαράδρες, βραχώδεις όψεις και εκατοντάδες χιλιόμετρα μονοπατιών.
Την ημέρα της εξαφάνισης, ο καλός καιρός είχε προσελκύσει πλήθος ορειβατών στα δημοφιλή περάσματα. Κανείς, όμως, δεν ανέφερε ότι τον είδε, γεγονός που οδήγησε στο συμπέρασμα πως ο Ιβάλντο κινήθηκε σε πιο απομονωμένες και απαιτητικές διαδρομές.
Η διακοπή των ερευνών και η επιστροφή
Περισσότεροι από 50 διασώστες ερεύνησαν την περιοχή πεζοί για σχεδόν μία εβδομάδα, ενώ ελικόπτερα πραγματοποιούσαν συνεχείς πτήσεις.
Με την έλευση του πρώτου χιονιού στα τέλη Σεπτεμβρίου, οι ελπίδες να βρεθεί ζωντανός εξανεμίστηκαν και η επιχείρηση ανεστάλη.
Τον Ιούλιο του 2025, μετά το λιώσιμο των χιονιών στις απότομες χαράδρες, οι έρευνες ξεκίνησαν ξανά – αυτή τη φορά με ένα νέο όπλο: την τεχνητή νοημοσύνη.
Drones και αλγόριθμοι στην υπηρεσία της διάσωσης
Η Υπηρεσία Ορεινής και Σπηλαιολογικής Διάσωσης του Πιεμόντε χρησιμοποίησε λογισμικό τεχνητής νοημοσύνης ικανό να αναλύει χιλιάδες φωτογραφίες υψηλής ανάλυσης που τραβήχτηκαν από drones. Μέσα σε μόλις πέντε ώρες, δύο drones κάλυψαν 183 εκτάρια δύσβατου εδάφους και κατέγραψαν πάνω από 2.600 εικόνες.
Ο αλγόριθμος ανέλυσε κάθε εικόνα pixel προς pixel, αναζητώντας χρώματα ή σχήματα που «ξέφευγαν» από το φυσικό περιβάλλον. Παρότι εντόπισε δεκάδες πιθανά σημεία ενδιαφέροντος, η τελική αξιολόγηση έγινε από ανθρώπους, λαμβάνοντας υπόψη τη λογική πορεία που θα μπορούσε να ακολουθήσει ένας έμπειρος ορειβάτης.
Το κόκκινο σημάδι στο λευκό τοπίο
Ανάμεσα στα πιθανά σημεία, ξεχώρισε ένα μικρό κόκκινο αντικείμενο. Όταν τα drones πλησίασαν ξανά την επόμενη ημέρα, αποδείχθηκε ότι επρόκειτο για το κράνος του Ιβάλντο. Το σώμα του εντοπίστηκε σε χαράδρα στη βόρεια πλευρά του Μονβίζο, σε υψόμετρο περίπου 3.150 μέτρων, και ανασύρθηκε με ελικόπτερο.
