Το έγγραφο εργασίας, που συντάχθηκε από τη διπλωματική υπηρεσία της ΕΕ και διανεμήθηκε στα κράτη-μέλη αυτή την εβδομάδα, αναφέρει ότι η Ένωση θα επαναφέρει πλήρως σε ισχύ τη συμφωνία συνεργασίας του 1978 με τη Συρία και θα ξεκινήσει Διάλογο Υψηλού Επιπέδου με τις μεταβατικές αρχές της χώρας στις 11 Μαΐου. Ο συγκεκριμένος όρος χρησιμοποιείται από την ΕΕ για να περιγράψει θεσμοθετημένες και δομημένες συνομιλίες σε πολιτικό επίπεδο.
Σε μια αξιοσημείωτη προσαρμογή πολιτικής, η ΕΕ αναφέρει επίσης ότι θα «επαναπροσδιορίσει και θα προσαρμόσει» το καθεστώς κυρώσεων, προκειμένου να διατηρήσει την επιρροή της, ενώ παράλληλα θα εμπλακεί με τη νέα ηγεσία της Συρίας και θα στοχεύσει πρόσωπα ή παράγοντες που ενδέχεται να υπονομεύσουν τη μεταβατική διαδικασία.
Η Συρία, στην οποία ήρθησαν οι περισσότερες δυτικές κυρώσεις στα τέλη του προηγούμενου έτους, επιδιώκει ευρύτερη επανένταξη στη διεθνή κοινότητα υπό τον μεταβατικό πρόεδρο Αχμέντ αλ-Σαράα, ο οποίος ηγήθηκε συμμαχίας ισλαμιστικών ανταρτικών οργανώσεων που ανέτρεψαν τον πρώην πρόεδρο Μπασάρ αλ-Άσαντ στα τέλη του 2024, μετά από έναν καταστροφικό εμφύλιο πόλεμο διάρκειας 14 ετών.
Το έγγραφο περιγράφει σχέδια για ενίσχυση της οικονομικής συνεργασίας, συμπεριλαμβανομένης της δημιουργίας πλαισίου για εμπόριο και επενδύσεις, κινητοποίησης κεφαλαίων του ιδιωτικού τομέα και στήριξης μεταρρυθμίσεων για τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος μέσω νέου κόμβου τεχνικής υποστήριξης.
Παράλληλα, η ΕΕ αναφέρει ότι θα συνεργαστεί με τις συριακές αρχές για τη διευκόλυνση της «ασφαλούς, εθελοντικής και αξιοπρεπούς επιστροφής» προσφύγων και εκτοπισμένων πληθυσμών.
Στην Ευρώπη φιλοξενούνται περισσότεροι από ένα εκατομμύριο Σύροι πρόσφυγες και αιτούντες άσυλο, περίπου οι μισοί εκ των οποίων βρίσκονται στη Γερμανία. Η επιστροφή τους αποτελεί βασικό ζήτημα στις συνομιλίες μεταξύ ευρωπαϊκών κυβερνήσεων και της Δαμασκού μετά την αποχώρηση του Άσαντ από την εξουσία στα τέλη του 2024.
Σε επίπεδο ασφάλειας, το έγγραφο αναφέρει ότι η ΕΕ θα μπορούσε να στηρίξει την εκπαίδευση της συριακής αστυνομίας και την ενίσχυση της θεσμικής ικανότητας του υπουργείου Εσωτερικών, καθώς και να συνεργαστεί με τις αρχές για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας, της διακίνησης ναρκωτικών και του οργανωμένου εγκλήματος.
Παράλληλα, το έγγραφο υπογραμμίζει τη στήριξη της ΕΕ στην εφαρμογή συμφωνίας που επιτεύχθηκε τον Ιανουάριο μεταξύ της Δαμασκού και των κουρδικών αρχών στη βορειοανατολική Συρία, η οποία προβλέπει την ενσωμάτωση τοπικών θεσμών στο κράτος και την επέκταση των δικαιωμάτων των Σύρων Κούρδων στο πλαίσιο της ευρύτερης πολιτικής μετάβασης.
Δύσκολες οι διαπραγματεύσεις με το Ισραήλ
Την ίδια στιγμή, σε συνέντευξή του στο τουρκικό πρακτορείο ειδήσεων Anadolu, ο αλ-Σαράα δήλωσε ότι οι διαπραγματεύσεις με το Ισραήλ είναι δύσκολες, αλλά δεν έχουν φτάσει σε αδιέξοδο. Τόνισε ότι η Δαμασκός επιδιώκει σοβαρά μια συμφωνία ασφάλειας που θα διασφαλίζει τη σταθερότητα στην περιοχή, κατηγορώντας παράλληλα το Ισραήλ ότι επιχειρεί να διατηρήσει τον έλεγχο σε συριακά εδάφη.
Ο Σύρος πρόεδρος άσκησε έντονη κριτική στη στάση του Ισραήλ, υποστηρίζοντας ότι ενεργεί «με ιδιαίτερη σκληρότητα» και διατηρεί παρουσία σε περιοχές κοντά στα Υψίπεδα του Γκολάν, ενώ η συριακή πλευρά, όπως είπε, έχει επιλέξει τη διπλωματική οδό.
Σημαντικό μέρος της συνέντευξης αφιερώθηκε στις σχέσεις με την Τουρκία, τις οποίες χαρακτήρισε ως «στρατηγική συνεργασία που θα επηρεάσει το μέλλον της περιφερειακής και παγκόσμιας ασφάλειας». Όπως δήλωσε, η Άγκυρα στάθηκε στο πλευρό του συριακού λαού επί 14 χρόνια.
