Εάν επιβεβαιωθεί μέσω άμεσων παρατηρήσεων, αυτή η λεγόμενη «παράκτια υφαλοκρηπίδα», όπως την περιγράφουν οι ερευνητές, θα μπορούσε να αποτελέσει κρίσιμο στοιχείο σε μια μακροχρόνια επιστημονική διαμάχη. Παρότι αποξηραμένα δίκτυα ποταμών, δέλτα και αρχαίες λίμνες αποδεικνύουν ότι ο Άρης διέθετε νερό στο παρελθόν, δεν υπάρχει ακόμη επιστημονική συναίνεση για το αν υπήρξε μεγάλος ωκεανός, ο οποίος θα καθιστούσε τον πλανήτη πολύ πιο όμοιο με τη Γη σε σχέση με σήμερα.
«Το ερώτημα είναι: αν υπήρχε ωκεανός στον Άρη και στη συνέχεια εξαφανίστηκε, ποια σημάδια θα άφηνε πίσω;» δήλωσε ο Μάικλ Λαμπ, κύριος συγγραφέας της μελέτης που δημοσιεύθηκε την περασμένη εβδομάδα στο περιοδικό Nature. «Αναζητήσαμε μια ζώνη που θα περιέβαλλε την περιοχή όπου θα βρισκόταν η ακτογραμμή, σαν μια επίπεδη προεξοχή — γιατί αυτό ακριβώς βλέπουμε στη Γη, γνωστό ως υφαλοκρηπίδα».
💧 There is a lot of evidence indicating that liquid water was present long ago on the surface of Mars in the form of ponds, lakes and rivers. But the idea that Mars once had a huge ocean on its northern plains has remained a matter of debate, until signs of a ‘bathtub ring’…
— Reuters (@Reuters) April 15, 2026
Ο Λαμπ, καθηγητής γεωλογίας στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Καλιφόρνιας, και ο επικεφαλής συγγραφέας Αμπντάλα Ζάκι, μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Πανεπιστήμιο του Τέξας στο Όστιν, πραγματοποίησαν προσομοιώσεις σε υπολογιστή, αφαιρώντας τα νερά από τους ωκεανούς της Γης, ώστε να εξετάσουν ποια γεωλογικά ίχνη θα παρέμεναν. Η υφαλοκρηπίδα αναδείχθηκε ως το πιο σαφές χαρακτηριστικό, το οποίο διατηρείται στον χρόνο παρά τις μεταβολές της στάθμης της θάλασσας.
Στη συνέχεια, η ερευνητική ομάδα αναζήτησε αντίστοιχο σχηματισμό στον Άρη χρησιμοποιώντας δεδομένα από το όργανο Mars Orbiter Laser Altimeter (MOLA) της NASA, το οποίο χαρτογράφησε την επιφάνεια του πλανήτη μέσω λέιζερ από τροχιά. «Αναζητήσαμε παρόμοιο χαρακτηριστικό στον Άρη και εντοπίσαμε ορισμένες ενδείξεις ότι θα μπορούσε να υπάρχει», ανέφερε ο Λαμπ. «Δεν μοιάζει ακριβώς με την υφαλοκρηπίδα της Γης, επομένως υπάρχουν στοιχεία που υποστηρίζουν την υπόθεση, αλλά όχι όλα τα κομμάτια του παζλ».
Αυξανόμενες ενδείξεις
Η ιδέα ότι ο Άρης διέθετε κάποτε ωκεανό εμφανίστηκε ήδη από τη δεκαετία του 1970, όταν οι αποστολές Viking 1 και Viking 2 της NASA εντόπισαν αυτό που ορισμένοι επιστήμονες θεώρησαν ως αρχαία ακτογραμμή, καθώς και μια εκτεταμένη κοιλότητα στο βόρειο ημισφαίριο του πλανήτη που παρέπεμπε σε αρχαίο θαλάσσιο πυθμένα.
Researchers just uncovered the strongest evidence yet for a vast ancient ocean on Mars — a massive coastal shelf hidden in the northern hemisphere.
The feature is a wide, flat band of terrain (hundreds of miles across) with gentle slopes and low curvature, wrapping around the… pic.twitter.com/0bAOyi0x70
— Owen Lewis (@is_OwenLewis) April 18, 2026
Ωστόσο, τα παλαιότερα αυτά δεδομένα δεν κρίθηκαν ποτέ οριστικά. «Η ακτογραμμή παρουσιάζει προβλήματα», δήλωσε ο Λαμπ. «Δεν ακολουθεί σταθερό υψόμετρο όπως θα περίμενε κανείς, αλλά παρουσιάζει διακυμάνσεις».
Μία πιθανή εξήγηση για αυτή τη μεταβολή υψομέτρου είναι η ηφαιστειακή δραστηριότητα που ενδέχεται να μετακίνησε τον φλοιό του Άρη και να παραμόρφωσε την ακτογραμμή. «Είναι όμως δύσκολο να αποδειχθεί ότι συνέβη αυτό, επομένως παραμένει αμφιλεγόμενο αν πρόκειται πράγματι για ακτογραμμή», σημείωσε ο Λαμπ.
