Οι συγκρούσεις μεταξύ αντίπαλων στρατοπέδων τροφοδοτούν έντονη συζήτηση για την επόμενη ημέρα της Ισλαμικής Δημοκρατίας, με βασικό σημείο τριβής τη στάση απέναντι στις διαπραγματεύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες για το πυρηνικό πρόγραμμα.
Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται ο πρόεδρος της Βουλής, Μοχάμεντ Μπαγέρ Γκαλίμπαφ, ο οποίος συμμετείχε σε συνομιλίες με τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑκ, Τζέι Ντι Βανς στο Πακιστάν μέσα στο σαββατοκύριακο του Πάσχα. Σκληροπυρηνικοί πολιτικοί, κυρίως από την επιδραστική υπερσυντηρητική πτέρυγα «Paydari», τον κατηγορούν ότι οι διαπραγματευτές δεν ακολουθούν πλήρως τις κατευθύνσεις του νέου ανώτατου ηγέτη, αγιατολάχ Μοτζτάμπα Χαμενεΐ.
«Οι διαπραγματεύσεις είναι πλέον καθαρή ζημία και κανείς δεν πρέπει να επιδιώκει συνομιλίες», δήλωσε ο βουλευτής Μαχμούντ Ναμπαβιάν, προσκείμενος στην Paydari. Ο ίδιος χαρακτήρισε «στρατηγικό λάθος» τη συμπερίληψη του πυρηνικού προγράμματος στις συνομιλίες, ενώ άλλοι σκληροπυρηνικοί υποστήριξαν ότι ο ανώτατος ηγέτης δεν επιθυμεί τη συνέχισή τους.
Μεγάλη η στήριξη στον Γκαλίμπαφ
Παρά τις αντιδράσεις, 261 από τους 290 βουλευτές υπέγραψαν τη Δευτέρα δήλωση στήριξης προς τον Γκαλίμπαφ και την ομάδα διαπραγμάτευσης, με την απουσία στελεχών της Paydari να είναι εμφανής.
Η κατάσταση περιπλέκεται από τη συνεχιζόμενη απουσία του Χαμενεΐ από τη δημόσια σκηνή μετά την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, γεγονός που ενισχύει την αβεβαιότητα. Σύμφωνα με πληροφορίες που δεν έχουν διαψευστεί από Ιρανούς αξιωματούχους, έχει τραυματιστεί σε επιθέσεις που στοίχισαν τη ζωή στον πατέρα του, τον ιστορικό ηγέτη Αλί Χαμενεΐ.
Η απουσία του αναδεικνύει και το κενό εμπειρίας που άφησαν οι απώλειες κορυφαίων στελεχών, καθώς μια νέα γενιά καλείται να διαχειριστεί τη βαθύτερη κρίση του καθεστώτος.
Την ίδια ώρα, η αποτυχία δεύτερου γύρου συνομιλιών στο Πακιστάν επιδείνωσε το κλίμα, καθώς το Ιράν επιμένει ότι οι ΗΠΑ πρέπει πρώτα να άρουν τον αποκλεισμό στα Στενά του Ορμούζ.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ εκμεταλλεύτηκε την κατάσταση, κάνοντας λόγο για «έντονες εσωτερικές συγκρούσεις και σύγχυση» στην ιρανική ηγεσία. Από την πλευρά του, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο χαρακτήρισε την ιρανική πρόταση «καλύτερη από το αναμενόμενο», αλλά εξέφρασε αμφιβολίες για το αν κατατέθηκε με επίσημη εξουσιοδότηση.
Η Τεχεράνη επιμένει πως οι κινήσεις της είναι συντονισμένες
Παρά τις εντάσεις, η ηγεσία του Ιράν επιμένει ότι τα διαφορετικά κέντρα εξουσίας, συμπεριλαμβανομένων των Φρουρών της Επανάστασης, λειτουργούν συντονισμένα. Ο Γκαλίμπαφ, ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν και ο επικεφαλής της Δικαιοσύνης απάντησαν με κοινό μήνυμα ότι «στο Ιράν δεν υπάρχουν σκληροπυρηνικοί και μετριοπαθείς, αλλά μόνο Ιρανοί».
Ωστόσο, αναλυτές σημειώνουν ότι οι διαφωνίες μεταξύ σκληροπυρηνικών και μεταρρυθμιστών είναι διαχρονικές, με τους πρώτους να απορρίπτουν τις συνομιλίες με τις ΗΠΑ και τους δεύτερους να τις θεωρούν αναγκαίες για την άρση των κυρώσεων.
Παράλληλα, προσωπικές αντιπαλότητες εντείνουν το κλίμα, καθώς ο Γκαλίμπαφ είχε αντιπαρατεθεί στις εκλογές του 2024 με τον σκληροπυρηνικό Σαΐντ Τζαλίλι, με αμφότερους να ηττώνται τελικά από τον Πεζεσκιάν.
Οι ιρανικές αρχές παραμένουν σταθερές στη θέση ότι οι συνομιλίες δεν μπορούν να επαναληφθούν χωρίς άρση του αποκλεισμού στα Στενά του Ορμούζ, διατηρώντας παράλληλα το δικαίωμα εμπλουτισμού ουρανίου και τον έλεγχο των αποθεμάτων τους.
