Αναλυτές, πολιτικοί επιστήμονες και παρατηρητές της ρωσικής πολιτικής σκηνής επισημαίνουν ότι η ρητορική του Πούτιν μετά τους εορτασμούς της «Ημέρας της Νίκης» διέφερε αισθητά από όσα έχει υποστηρίξει η Μόσχα από την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, στις 24 Φεβρουαρίου 2022, ενώ ταυτόχρονα, εκτιμούν πως είναι τρία τα βασικά σενάρια για την εξέλιξη του πολέμου στην Ανατολική Ευρώπη μετά από αυτή την εξέλιξη.
Για πρώτη φορά μετά από χρόνια, ο Ρώσος πρόεδρος μίλησε ανοιχτά για πιθανό τέλος του πολέμου, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο συνάντησης με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι και αναφέρθηκε στην Ουκρανία όχι ως «αντικείμενο» αλλά ως συνομιλητή με τον οποίο θα μπορούσαν να διεξαχθούν διαπραγματεύσεις ακόμη και χωρίς την άμεση συμμετοχή των Ηνωμένων Πολιτειών.
Παράλληλα, η συζήτηση ενισχύθηκε και από τις εξελίξεις στις αγορές. Στην πλατφόρμα στοιχημάτων «Polymarket», το 98% των εκτιμήσεων συγκλίνει στο ότι ο πόλεμος Ρωσίας – Ουκρανίας θα ολοκληρωθεί μέσα στο 2026. Την ίδια στιγμή, οι μετοχές μεγάλων δυτικών αμυντικών βιομηχανιών κατέγραψαν σημαντικές απώλειες. Η γερμανική αμυντική εταιρεία Rheinmetall έχασε έως και 25% της χρηματιστηριακής της αξίας μέσα σε μία ημέρα, ενώ πιέσεις δέχθηκαν και εταιρείες που δραστηριοποιούνται σε προηγμένα οπλικά συστήματα, όπως drones και ρομποτικά συστήματα μάχης.
Αναλυτές σημειώνουν πάντως ότι οι κινήσεις αυτές αντανακλούν κυρίως τη διάθεση των αγορών και την επιθυμία πολλών επενδυτών να πιστέψουν ότι η σύγκρουση μπορεί να πλησιάζει προς το τέλος της.
Οι δύο τάσεις
Οι εκτιμήσεις γύρω από τις πραγματικές προθέσεις του Πούτιν διχάζουν τους αναλυτές.
Η μία πλευρά θεωρεί ότι η αλλαγή ύφους δεν είναι τυχαία. Υποστηρίζουν ότι ο Ρώσος πρόεδρος εμφανίστηκε καταβεβλημένος, πολιτικά και προσωπικά, ενώ οι δημόσιες αναφορές του σε ενδεχόμενο τερματισμό του πολέμου αποτελούν ένδειξη ότι το Κρεμλίνο αναζητεί σταδιακά διέξοδο.
Οι πιο απαισιόδοξοι αναλυτές, ωστόσο, θεωρούν ότι πρόκειται κυρίως για επικοινωνιακό ελιγμό. Υπενθυμίζουν ότι στο παρελθόν έχουν υπάρξει επανειλημμένα εκτιμήσεις για πολιτική ή φυσική «κατάρρευση» του Πούτιν, οι οποίες δεν επιβεβαιώθηκαν ποτέ.
Σύμφωνα με αυτή τη σχολή σκέψης, η νέα ρητορική αποσκοπεί κυρίως στο να μειώσει την πίεση στο εσωτερικό της Ρωσίας, αλλά και να διευκολύνει τις σχέσεις με τον Ντόναλντ Τραμπ ενόψει πιθανών μελλοντικών διαπραγματεύσεων.
Ο Ουκρανός πολιτικός επιστήμονας Βολοντίμιρ Φεσένκο εκτιμά ότι οι αλλαγές είναι περιορισμένες και κυρίως επικοινωνιακές. Όπως υποστηρίζει, η Μόσχα εξακολουθεί να απαιτεί την αποχώρηση των ουκρανικών δυνάμεων από το Ντονμπάς ως προϋπόθεση ακόμη και για προσωρινή αναστολή των εχθροπραξιών, ενώ θεωρεί πιθανό ότι αργότερα θα τεθούν αντίστοιχα αιτήματα και για τη Χερσώνα και τη Ζαπορίζια.
Ανάλογη είναι και η εκτίμηση του επίσης Ουκρανού πολιτικού αναλυτή Βαντίμ Ντενισένκο, ο οποίος θεωρεί ότι δεν υπάρχει ακόμη σοβαρός λόγος που θα ανάγκαζε τον Πούτιν να σταματήσει τον πόλεμο χωρίς να επιτύχει τους βασικούς του στόχους στην ανατολική Ουκρανία. Παρά τα οικονομικά προβλήματα, η Ρωσία εξακολουθεί να στηρίζεται στα ενεργειακά της έσοδα, ενώ ούτε οι ΗΠΑ ούτε η Κίνα ασκούν, σύμφωνα με τον ίδιο, επαρκή πίεση στο Κρεμλίνο.
Η πίεση στο εσωτερικό της Ρωσίας
Άλλοι αναλυτές εκτιμούν ότι η αλλαγή τόνου συνδέεται με την αυξανόμενη δυσαρέσκεια μέσα στη ρωσική κοινωνία.
