Σύμφωνα με τον Telegraph, το ζήτημα τέθηκε σε «μακρά» τηλεφωνική επικοινωνία που είχε το Σάββατο ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης με τον πρωθυπουργό της Βρετανίας, Κιρ Στάρμερ.
Κατά το δημοσίευμα, η Λευκωσία επιδιώκει επαναδιαπραγμάτευση πτυχών των ρυθμίσεων ασφαλείας που προβλέπει η συνθήκη του 1960, βάσει της οποίας δημιουργήθηκαν οι Περιοχές Κυρίαρχων Βάσεων στο Ακρωτήρι και στη Δεκέλεια, μετά τη λήξη του πολέμου στο Ιράν.
Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι η κυπριακή πλευρά δεν προτίθεται να ζητήσει από τη Βρετανία την παραχώρηση των βάσεων, οι οποίες αποτελούν έδαφος της Βρετανικής Κορώνας και καλύπτουν συνολική έκταση 99 τετραγωνικών μιλίων. Ωστόσο, εξετάζεται το ενδεχόμενο να ζητηθεί μεγαλύτερη ενημέρωση και διαβούλευση σχετικά με επιχειρήσεις, μετακινήσεις στρατευμάτων και πιθανούς κινδύνους ασφαλείας, όπως συνηθίζεται σε περιπτώσεις μη κυρίαρχων στρατιωτικών εγκαταστάσεων σε ξένο έδαφος.
Η συζήτηση αυτή προέκυψε μετά την επίθεση drone χαμηλής τεχνολογίας, η οποία αιφνιδίασε τις βρετανικές άμυνες και οδήγησε στην κινητοποίηση πολεμικών πλοίων από ευρωπαϊκές χώρες, επαναφέροντας στο προσκήνιο το ζήτημα της συνολικής αμυντικής θωράκισης της Κύπρου.
«Πρέπει να διεξάγουμε μια ανοιχτή και ειλικρινή συζήτηση με τη βρετανική κυβέρνηση σχετικά με το καθεστώς των βρετανικών βάσεων… το καθεστώς και το μέλλον των βρετανικών βάσεων στην Κύπρο» δήλωσε ο Νίκος Χριστοδουλίδης.
Το βρετανικό Υπουργείο Άμυνας ξεκαθάρισε ότι το καθεστώς των βάσεων δεν αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης. Εκπρόσωπος ανέφερε ότι «οι Περιοχές Κυρίαρχων Βάσεων δεν αποτέλεσαν ποτέ μέρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, καθώς το Ηνωμένο Βασίλειο διατήρησε την κυριαρχία του όταν η Κύπρος απέκτησε την ανεξαρτησία της το 1960» και υπογράμμισε ότι δεν υπάρχει πρόθεση αλλαγής του καθεστώτος.
Το Λονδίνο τόνισε επίσης ότι η μακροχρόνια συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών παραμένει ισχυρή παρά τις απειλές που προέρχονται από το Ιράν.
Με βάση τη συνθήκη του 1960, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Κύπρος, η Ελλάδα και η Τουρκία συμφώνησαν να συνεργάζονται σε ζητήματα κοινής άμυνας του νησιού. Ωστόσο, η κυπριακή πλευρά θεωρεί ότι οι ισχύουσες ρυθμίσεις δεν ανταποκρίνονται πλήρως στις σημερινές γεωπολιτικές συνθήκες.
Η κυπριακή κυβέρνηση επιβεβαίωσε ότι έχει λάβει νομικές συμβουλές σχετικά με τις συμφωνίες του 1960, σημειώνοντας ότι το ζήτημα της ασφάλειας είναι ιδιαίτερα σύνθετο και θα αποτελέσει αντικείμενο συζητήσεων με τη βρετανική πλευρά.
Ο Κιρ Στάρμερ διαβεβαίωσε τον Νίκο Χριστοδουλίδη ότι οι βάσεις δεν θα χρησιμοποιηθούν για επιθετικές ενέργειες κατά του Ιράν και ότι η ασφάλεια της Κύπρου αποτελεί «ύψιστη προτεραιότητα» για το Ηνωμένο Βασίλειο.
Η επίθεση θεωρήθηκε πλήγμα για τη βρετανική πλευρά, καθώς δεν υπήρχαν πολεμικά πλοία στην περιοχή τη στιγμή του περιστατικού. Παράλληλα, το γεγονός σημειώθηκε σε ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο για τον τουρισμό της Κύπρου, ο οποίος αποτελεί βασικό πυλώνα της οικονομίας και συνεισφέρει έως και το ένα τέταρτο του ΑΕΠ.
Τελικά, γαλλικά πολεμικά πλοία ανέλαβαν την προστασία της Κύπρου, έπειτα από αίτημα της Λευκωσίας προς κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
